..:: ŞEKER HASTALARI VE DİYET ::..
Şeker hastaları beslenmelerine niçin dikkat etmelidirler?
• Hastalar beslenmelerine dikkat etmediğinde insülin veya ağızdan alınan
şeker düşürücü ilaçlar kan şekerini bazen çok düşerek zararlı sonuçlar
doğurabildiğinden, bunları önlemek için.
• Hayat sürelerini uzatmak için,
• Kan yağlarının yükselmesini önlemek için,
• Şeker hastalığı nedeni ile oluşabilecek diğer hastalıkları önlemek için
• Yaşam kalitesini arttırmak için.
Şeker hastalarında beslenme farklılık gösterir mi?
• Şeker hastalarının diyeti, diyetin temel ilkeleri aynı olsa bile kişiye
özeldir. Çünkü, her kişinin beslenmesini etkileyen temel özellikler (boy
uzunluğu, vücut ağırlığı, ideal ağırlık, fiziksel aktivite, sosyoekonomik
düzey, kan şekeri oranı, verilen ilaç ya da insülin tedavisi gibi)
birbirinden farklıdır.
• Şeker hastası diyeti her hasta için özel olarak bir diyetisyen
tarafından hazırlanmalı, şeker hastası sadece kendisi için özel hazırlanan
diyeti uygulamalıdır.
Şeker hastaları için beslenme önerileri nelerdir?
• Eğer şeker hastası kişinin vücut ağırlığı olması gerekenden fazla ise
kilo vermelidir. Bunu sağlamak için, uzun süreli ve kalıcı bir şekilde
kilo vermesi gerekir.
• Çok düşük kalorili diyetler, kan şeker düzeyinin aşırı düşmesine sebep
olarak zararlı olacağından uygulanmamalıdır.
• Her hafta aynı kıyafetle ve aynı saatte tartılarak vücut ağırlığı
kontrol edilmelidir.
Şeker hastalarında öğünler niçin önemlidir?
• Şeker hastalarında kan şeker düzeyinin normal sınırlarda tutulması için
öğün sıklığı ve sayısı önemlidir.
• Besinlerin 3 ana, 3 ara öğünde tüketilmesi en uygun olanıdır. Böylelikle
insülin kullanımı daha dengeli olacak ve insüline olan ihtiyaç
azalacaktır.
• Üç ana öğünde (sabah, öğle, akşam) mutlaka ekmek, et, sebze grubundan
besinler tüketilmelidir. Buna ek olarak meyve ve süt grubu da katılabilir.
Özellikle de şeker düşürücü ilaç ya da insülin alan hastalar için ara
öğünler bu tedavilerin etkisini karşılayacak enerjiyi almak önemli
olduğundan gereklidir.
Şeker hastalarında besinlerin zamanında alınması niçin önemlidir?
• Şeker hastaları önerilen besinleri zamanında ve önerilen miktarlarda
yemesi gerekir. Böylece şeker hastası, aşırı şeker düşmesi ya da aşırı
şeker yükselmesi gibi zararlı durumlardan korunur.
• Şeker hastalarında enerji oluşumunda kullanılan en önemli besin elemanı
karbohidratlar (un, nişastalı besinler, şeker vs.) dır.
• Bulgur, pirinç vb. tahıllar; nohut, mercimek vb. kuru baklagillerde ve
sebzelerde bulunan nişasta daha karmaşık yapıdadır, daha yavaş
sindirildiğinden kana en yavaş geçen karbohidrat türüdür. Bu olumlu
özelliklerinden dolayı, karmaşık yapıdaki karbohidratların diyetle basit
karbonhidratlara göre daha fazlatüketilmesi gerekir.
Şeker hastaları yağlara niçin dikkat etmelidir?
• Şeker hastalarının koroner kalp hastalıklarına yakalanma riskleri daha
fazla olduğundan tüketilen yağ miktarı ve türü önemlidir.
• Yağ alımını azaltmak için içersinde et bulunan yemeklere pişirirken yağ
eklenmemesi, kızartmalar ve kavurmalar yerine ızgara, fırında pişirme ve
haşlamaların tercih edilmesi, salatalara yağ eklenmemesi gereklidir.
• Salatadan alınacak vitamin ve minerallerin vücutta kullanılması için
yemeklerden alınan yağ yeterlidir.
• Yemekleri hazırlarken margarin, tereyağ yerine zeytinyağı ve diğer sıvı
yağlar (mısır özü, ayçiçek yağı, soya yağı gibi) tercih edilmelidir.
• Kırmızı et yerine beyaz et tercih edilmeli, eğer kırmızı et tercih
edilecekse yağsız kısımları alınmalıdır.
Şeker hastalarında fazla kolesterol neden zararlıdır?
• Kolesterolü yoğun besinler fazla tüketilmemelidir.
• Kolesterolün yoğun olarak bulunduğu besinler: yumurta, sakatatlar,
tereyağı, yağlı peynirler ve kırmızı ettir.
• Haftada 2 yumurtadan fazlası yenilmemelidir.
Şeker hastalarında posalı yiyecekler niçin önemlidir?
• Tüketilen besinler posa yönünden yeterli olmalıdır.
• Özellikle suda çözülebilir posa olarak adlandırılan meyve, sebze, kuru
baklagiller, yulaf kan şekeri düzeyini daha çok düşürdüğü için tercih
edilmelidir.
• Pirinç yerine bulgur, çorba yerine aynı besine ait meyveler kabuklu
tüketilmelidir.
• Besinler un formundan çok taneli tüketilmelidir.
Şeker hastalarında vitaminlerin önemi nedir?
• Şeker hastalarında özellikle E, C ve B grubu vitaminlerin olumlu
etkileri vardır.
• Her gün taze sebze ve meyve, tahıl ve et grubundan tüketilirse
yetersizlik oluşmaz.
• Özellikle her öğünde C vitamin kaynağı besinlerin alınması gereklidir.
• B grubu vitaminler hap olarak alınması önerilir.
• E vitamini daha çok yeşil yapraklı bitkiler, yağlı tohumlar ve bunlardan
elde edilen yağlar, fındık ve fıstık gibi sert kabuklu meyveler, tahıl
taneleri ve kurubaklagillerde bulunur.
• C vitamin ise yeşil sebzeler, kuşburnu, turunçgiller, çilek ve domateste
bulunur.